«Ψίχουλα» μοιράζουν οι τράπεζες στους Έλληνες αποταμιευτές,
- Συνολικές προθεσμιακές καταθέσεις (ανεξαρτήτως διάρκειας):
- Καταθέσεις μίας ημέρας (Ταμιευτηρίου): Πρόκειται για τους λογαριασμούς που συγκεντρώνουν τον κύριο όγκο των καταθέσεων των ελληνικών νοικοκυριών. Σε αυτή την κατηγορία, τα επιτόκια στην Ελλάδα είναι ουσιαστικά μηδενικά, φτάνοντας μόλις το 0,03%. Και πάλι, η απόδοση υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου της Ευρωζώνης, ο οποίος ανέρχεται στο 0,17%.
Γιατί κρατούν χαμηλά τα επιτόκια
Η επιμονή του εγχώριου τραπεζικού συστήματος στη διατήρηση των επιτοκίων καταθέσεων σε τόσο χαμηλά επίπεδα δεν είναι τυχαία. Οι τράπεζες βασίζουν σε αυτή τη φθηνή πηγή χρηματοδότησης τα εξαιρετικά υψηλά επιτοκιακά τους περιθώρια (spreads) – δηλαδή τη διαφορά ανάμεσα στο επιτόκιο που χρεώνουν στα δάνεια και σε αυτό που δίνουν στις καταθέσεις. Αυτό το άνοιγμα της «ψαλίδας» αποτελεί τον βασικό πυλώνα της υψηλής λειτουργικής τους κερδοφορίας, καθώς ακόμη δεν έχουν καταφέρει να αναπτύξουν επαρκώς τα έσοδα από προμήθειες.
Ένας επιπλέον καθοριστικός παράγοντας είναι η πλεονάζουσα ρευστότητα. Οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν άφθονη ρευστότητα την οποία, ωστόσο, δεν μπορούν να μετασχηματίσουν πλήρως σε νέα δάνεια. Αυτό αποτυπώνεται στον πολύ χαμηλό δείκτη δανείων προς καταθέσεις (loan-to-deposit ratio). Δεδομένου ότι δεν «διψούν» για νέα κεφάλαια προκειμένου να χρηματοδοτήσουν πιστωτική επέκταση, δεν έχουν και κανένα ουσιαστικό κίνητρο να προσελκύσουν νέες καταθέσεις μέσω υψηλότερων επιτοκίων.
Τέλος, μείζον ζήτημα είναι η δομή της ίδιας της αγοράς. Στην Ελλάδα δεν υφίσταται ουσιαστικός ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών για την προσέλκυση καταθετών, καθώς οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ελέγχουν πάνω από το 90% της αγοράς. Αυτό το ολιγοπωλιακό καθεστώς αποτρέπει τον «πόλεμο» προσφορών που βλέπουμε σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη.
Άκαρπες οι πιέσεις της κυβέρνησης
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η ανισορροπία αποτελεί μόνιμο «αγκάθι» στην εγχώρια οικονομία. Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση έχει εκφράσει με πολλούς τρόπους και σε υψηλό επίπεδο τη δυσφορία της για τις πρακτικές των τραπεζών στο θέμα των καταθέσεων, ασκώντας πιέσεις για βελτίωση των αποδόσεων. Παρόλα αυτά, όπως αποδεικνύουν αδιάψευστα τα σημερινά στοιχεία της ΕΚΤ, η στάση των πιστωτικών ιδρυμάτων παραμένει αναλλοίωτη, διατηρώντας τους Έλληνες αποταμιευτές στη δυσμενέστερη θέση πανευρωπαϊκά.
Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο Επιχειρήσεις .