Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τη θεαματική βελτίωση των οικονομικών δεικτών της Ελλάδας, αλλά προειδοποιεί ότι η διατήρηση της αναπτυξιακής τροχιάς θα κριθεί από τις μεταρρυθμίσεις, την παραγωγικότητα και τη δημογραφική ανθεκτικότητα
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αφαιρέσει την Ελλάδα από τον κατάλογο των χωρών που αντιμετωπίζουν μακροοικονομικές ανισορροπίες αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αναγνωρίσεις της οικονομικής προόδου που έχει καταγράψει η χώρα μετά την πολυετή κρίση χρέους.
Στην ετήσια αξιολόγησή της, η Κομισιόν διαπιστώνει ότι οι βασικές ευπάθειες που χαρακτήριζαν την ελληνική οικονομία έχουν περιοριστεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην δικαιολογείται πλέον η διατήρηση της χώρας στο καθεστώς ενισχυμένης παρακολούθησης για μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η διαπίστωση αυτή αντανακλά τη βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων, τη σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ, την ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος και τη διατήρηση ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Για τις Βρυξέλλες, η ελληνική οικονομία δεν αποτελεί πλέον τον «αδύναμο κρίκο» που υπήρξε κατά την προηγούμενη δεκαετία. Αντιθέτως, παρουσιάζεται ως μια οικονομία που έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο στην αποκατάσταση των δημοσιονομικών και χρηματοπιστωτικών της ισορροπιών, παρά το δυσμενές διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνουν οι γεωπολιτικές εντάσεις, η ενεργειακή αστάθεια και η επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερή πτωτική πορεία, οι εξωτερικές ανισορροπίες έχουν περιοριστεί, οι τράπεζες έχουν ενισχύσει σημαντικά τους ισολογισμούς τους, η αγορά εργασίας έχει βελτιωθεί περαιτέρω, ενώ η χώρα έχει υλοποιήσει ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στο επιχειρηματικό περιβάλλον, στην αγορά εργασίας και στη φορολογική διοίκηση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει περαιτέρω σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους:
- 154,2% του ΑΕΠ το 2024
- 146,1% του ΑΕΠ το 2025
- 140,7% του ΑΕΠ το 2026 (πρόβλεψη)
- 134,4% του ΑΕΠ το 2027 (πρόβλεψη)
Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, η Ελλάδα προβλέπεται να μειώσει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες.
Η Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη αυτή στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη της οικονομίας και στη διατήρηση πλεονασματικών δημοσιονομικών αποτελεσμάτων.
Η αξιολόγηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς δημοσιοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τις οικονομικές της προτεραιότητες απέναντι σε νέες προκλήσεις, από τον διεθνή ανταγωνισμό και την τεχνολογική μετάβαση έως την ανάγκη ενίσχυσης της αμυντικής της αυτονομίας.
Οι ανισορροπίες υποχωρούν, οι δομικές αδυναμίες παραμένουν
Παρά τη θετική εικόνα, η Επιτροπή αποφεύγει κάθε ίχνος εφησυχασμού. Στην έκθεσή της επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές διαρθρωτικές προκλήσεις, οι οποίες θα καθορίσουν την πορεία της τα επόμενα χρόνια.
Στην κορυφή των ανησυχιών παραμένει η χαμηλή παραγωγικότητα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς και η ανάγκη ενίσχυσης των επενδύσεων σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η βιώσιμη σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με τις πλέον ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προϋποθέτει μετάβαση σε ένα πιο ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο.
Την ίδια στιγμή, οι Βρυξέλλες επιμένουν στην ανάγκη βελτίωσης της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης και της ταχύτητας απονομής της δικαιοσύνης, δύο πεδία που εξακολουθούν να επηρεάζουν το επενδυτικό περιβάλλον και την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενεργειακή πολιτική. Η Επιτροπή καλεί την Ελλάδα να συνεχίσει τις επενδύσεις σε υποδομές, δίκτυα και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε μια συγκυρία όπου η ενεργειακή ασφάλεια έχει αποκτήσει στρατηγική διάσταση για ολόκληρη την Ευρώπη.
Η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης θεωρούνται κρίσιμοι παράγοντες τόσο για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της οικονομίας όσο και για τη γεωοικονομική ανθεκτικότητα της χώρας.
Στις επισημάνσεις της Επιτροπής ξεχωρίζει επίσης το δημογραφικό ζήτημα, το οποίο αντιμετωπίζεται πλέον όχι μόνο ως κοινωνικό πρόβλημα αλλά και ως παράγοντας με άμεσες οικονομικές συνέπειες.
Η γήρανση του πληθυσμού, η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού και η ανάγκη αναβάθμισης των δεξιοτήτων των εργαζομένων αναδεικνύονται σε κρίσιμες προκλήσεις για τη διατήρηση των αναπτυξιακών επιδόσεων της επόμενης δεκαετίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση της απασχόλησης και η βελτίωση της παραγωγικότητας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ώστε η οικονομική πρόοδος να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.
Μητσοτάκης: «Κλείνει η επώδυνη παρένθεση της κρίσης»
Μετά την ανακοίνωση της έκθεσης της Κομισιόν, ότι η Ελλάδα αφήνει πίσω της και τυπικά το πλαίσιο μακροοικονομικής επιτήρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε σε ανάρτησή του, ότι αυτό σημαίνει το «επίσημο τέλος κάθε επιτήρησης».
Ακόμη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η απόφαση δεν αποτελεί απλώς μια τεχνοκρατική διαπίστωση, αλλά μια εξέλιξη με πραγματικό αντίκτυπο στην οικονομία και την κοινωνία.
Όπως σημείωσε, η έξοδος από τη λίστα των μακροοικονομικών ανισορροπιών «συμπυκνώνει τη σκληρή προσπάθεια πολιτών και Πολιτείας» και δημιουργεί, όπως υποστήριξε, το έδαφος ώστε τα πλεονάσματα να μετατρέπονται σε καλύτερους μισθούς και συντάξεις, οι μεταρρυθμίσεις σε νέες θέσεις εργασίας και η μείωση του δημόσιου χρέους σε απαλλαγή της νέας γενιάς από παλαιότερα βάρη.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε επίσης ότι η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται ή εισέρχονται σε καθεστώς αυξημένης δημοσιονομικής εποπτείας λόγω υπερβολικών ελλειμμάτων. Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος ενεργοποιείται όταν ένα κράτος-μέλος υπερβαίνει τα όρια των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, με βασικό όριο το έλλειμμα άνω του 3% του ΑΕΠ.