Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι θα αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ με ισχύ από την 1η Μαΐου, στερώντας από το καρτέλ πετρελαίου έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς του και αποδυναμώνοντας περαιτέρω την επιρροή του στις παγκόσμιες προμήθειες και τιμές πετρελαίου.
Η απόφαση των ΗΑΕ αναμενόταν εδώ και αρκετό καιρό, καθώς τα τελευταία χρόνια αντιδρούσαν στις ποσοστώσεις παραγωγής του ΟΠΕΚ, τις οποίες θεωρούσαν υπερβολικά χαμηλές — πράγμα που σήμαινε ότι δεν μπορούσαν να πουλήσουν στον κόσμο όσο πετρέλαιο θα ήθελαν.
Ωστόσο φαίνεται να παίζουν ρόλο και οι περιφερειακές πολιτικές εξελίξεις. Τα ΗΑΕ έχουν όλο και πιο ψυχρές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία, τον μεγαλύτερο παραγωγό του ΟΠΕΚ, λόγω πολιτικών και οικονομικών ζητημάτων στη Μέση Ανατολή, ακόμη και μετά την επίθεση που δέχτηκαν και οι δύο χώρες από το Ιράν, επίσης μέλος του ΟΠΕΚ, κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ δεν θα έχει απαραίτητα άμεσες επιπτώσεις στις αγορές, καθώς η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου έχει περιοριστεί δραστικά λόγω του πολέμου στο Ιράν και των κλειστών Στενών του Ορμούζ.
Η ισχύς του ΟΠΕΚ στην αγορά είχε ήδη αρχίσει να μειώνεται τα τελευταία χρόνια, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αύξησαν την παραγωγή τους σε αργό πετρέλαιο. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπήρξε σταθερός επικριτής του καρτέλ κατά τη διάρκεια των δύο θητειών του στον Λευκό Οίκο.
Τα ΗΑΕ υπήρξε από τα πρώτα μέλη του ΟΠΕΚ, αρχικά μέσω του εμιράτου του Αμπού Ντάμπι το 1967 και στη συνέχεια, όταν τα ΗΑΕ ανακηρύχθηκαν ανεξάρτητο κράτος το 1971. Παρήγαγαν περίπου 3,4 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα, λίγο πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκινήσουν πόλεμο εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Ανταγωνισμοί
Τα ΗΑΕ έκαναν την ανακοίνωση μέσω του κρατικού πρακτορείου ειδήσεων WAM, αναφέροντας ότι θα αποχωρούσαν επίσης και από την ευρύτερη ομάδα του ΟΠΕΚ+, την οποία ηγούνταν η Ρωσία με σκοπό τη σταθεροποίηση των τιμών του πετρελαίου.
Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ ανταγωνίζονται όλο και περισσότερο σε οικονομικά ζητήματα και θέματα περιφερειακής πολιτικής, ιδίως στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας. Οι δύο χώρες είχαν πολεμήσει από κοινού εναντίον των Χούθι, των ανταρτών της Υεμένης που υποστηρίζονται από το Ιράν, το 2015. Ωστόσο, η συμμαχία αυτή κατέρρευσε και μετατράπηκε σε αμοιβαίες κατηγορίες στα τέλη Δεκεμβρίου, όταν η Σαουδική Αραβία βομβάρδισε αυτό που χαρακτήρισε ως φορτίο όπλων με προορισμό τους Υεμενίτες αυτονομιστές που υποστηρίζονται από τα ΗΑΕ.
Η προσπάθεια των ΗΑΕ να αυξήσουν την παραγωγή και την πώληση πετρελαίου έρχεται επίσης μετά τη διοργάνωση της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα COP28 το 2023.
Οι συνομιλίες αυτές ολοκληρώθηκαν με έκκληση από σχεδόν 200 χώρες να εγκαταλείψουν τα ορυκτά καύσιμα που προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη και είναι η πρώτη φορά που η διάσκεψη ανέλαβε αυτή την κρίσιμη δέσμευση.
Ωστόσο, τα ΗΑΕ στο σύνολό τους εξακολουθούν να σχεδιάζουν την αύξηση της παραγωγικής τους ικανότητας πετρελαίου σε 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τα επόμενα χρόνια, καθώς επιδιώκουν περισσότερη καθαρή ενέργεια στο εσωτερικό τους, μια κίνηση που κατακρίνεται από τους ακτιβιστές για το κλίμα.
Με πληροφορίες από ΑΡ
Εμιράτα, ΟΠΕΚ, πετρέλαιο