Σε ριζική αναθεώρηση των εκτιμήσεών της προχώρησε η JP Morgan, μετά τη σχεδόν πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ την Κυριακή 1η Μαρτίου. Ένα γεγονός χωρίς ιστορικό προηγούμενο στη σύγχρονη εποχή, όπως αναφέρει η JP Morgan.
Σενάρια και επιπτώσεις στην προσφορά
Η διάρκεια της στρατιωτικής επιχείρησης παραμένει αβέβαιη. Το επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει τουλάχιστον πέντε ημέρες βομβαρδισμών, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε ταχείας αποκλιμάκωσης είτε παρατεταμένης εμπλοκής.
Παράλληλα, η JP Morgan επισημαίνει ότι, αν και η αγορά εισήλθε στην κρίση με πλεόνασμα περίπου 1,4 εκατ. βαρελιών ημερησίως, μια παρατεταμένη διακοπή άνω των 25 ημερών θα μπορούσε να αφαιρέσει έως και 16 εκατ. βαρέλια ημερήσιων εξαγωγών, ποσότητα που υπερβαίνει κατά πολύ τη διαθέσιμη εφεδρική παραγωγική ικανότητα εκτός Περσικού Κόλπου.
Η παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ θα μπορούσε να αυξηθεί, αλλά απαιτεί μήνες για να υλοποιηθεί. Η Ρωσία ενδεχομένως να προσθέσει 0,3–0,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ωστόσο η συμβολή αυτή θεωρείται οριακή σε σχέση με τις πιθανές απώλειες. Έτσι, μια παρατεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να μετατρέψει γρήγορα ένα πλεονασματικό ισοζύγιο σε σοβαρό διαρθρωτικό έλλειμμα.
Ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης και ιστορικά παραδείγματα
Η JP Morgan θεωρεί ότι ο στρατηγικός στόχος ΗΠΑ–Ισραήλ ενδέχεται να μην είναι η πλήρης ανατροπή του καθεστώτος, αλλά η αλλαγή της συμπεριφοράς του, κατά το πρότυπο πίεσης που ασκήθηκε στη Βενεζουέλα. Ωστόσο, ο βασικός κίνδυνος παραμένει η θεσμική κατάρρευση και ένα ενδεχόμενο εμφύλιο σενάριο, δεδομένης της έντονης εσωτερικής πόλωσης στο Ιράν.
Ιστορικά, από το 1979 έχουν καταγραφεί οκτώ σημαντικές αλλαγές καθεστώτος σε μεσαίες και μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες, με μέση άνοδο τιμών πετρελαίου της τάξης του 76% από την έναρξη έως την κορύφωση της κρίσης. Τον πρώτο μήνα, οι τιμές αυξάνονταν κατά περίπου 5%, ενώ σε τρίμηνο ορίζοντα η άνοδος έφθανε κατά μέσο όρο το 30%, με τις απώλειες προσφοράς να εντείνονται κυρίως στο εξάμηνο.
Συνολικά, η JP Morgan δεν μεταβάλλει ακόμη τις επίσημες προβλέψεις τιμών, ωστόσο προειδοποιεί ότι η διάρκεια της κρίσης και ο βαθμός διατάραξης της προσφοράς θα καθορίσουν εάν το τρέχον σοκ θα αποδειχθεί παροδικό ή η απαρχή μιας νέας, έντονα πληθωριστικής ενεργειακής φάσης για την παγκόσμια οικονομία.
Πηγή: ot.gr